Zagrożenia dla zdrowia człowieka


Zgodnie z przepisami rozporządzenia CLP substancje i mieszaniny ze względu na zagrożenia wynikające z właściwości fizycznych dzieli się na następujące klasy zagrożeń:

Zagrożenia dla zdrowia
Toksyczność ostra: kategoria 1, 2, 3, 4
Działanie żrące/drażniące na skórę: kategoria 1A, 1B, 1C i 2
Ryzyko poważnego uszkodzenia oczu / działanie drażniące na oczy: kategoria 1 i 2
Działanie uczulające na układ oddechowy lub skórę, kategoria 1
Działanie rakotwórcze: kategoria 1A, 1B i 2
Działanie mutagenne: kategoria 1A, 1B i 2
Działanie szkodliwe na rozrodczość: kategoria 1A, 1B i 2
Działanie toksyczne na narządy docelowe narażenie jednorazowe: kategoria 1, 2 i 3
Działanie toksyczne na narządy docelowe narażenie przewlekłe: kategoria 1 i 2
Działanie toksyczne na narządy docelowe: kategoria 1 i 2
Zagrożenie spowodowane aspiracją: kategoria 1

Podstawą klasyfikacji substancji i mieszanin ze względu na zagrożenia zdrowotne są wyniki wcześniej przeprowadzonych badań, dane epidemiologiczne, informacje wynikające z praktyki. W przypadku klasyfikacji mieszanin ze względu na zagrożenie dla zdrowia, jeżeli producent, importer lub dalszy użytkownik nie posiada w/w informacji powinien skorzystać z zasad pomostowych. W przypadku gdy do danej mieszaniny nie można zastosować zasad pomostowych należy klasyfikować mieszaninę, ze względu na zagrożenie dla zdrowia, metodą obliczeniową biorąc pod uwagę zawartość niebezpiecznych składników.

W przypadku klasyfikacji mieszaniny ze względu na działanie rakotwórcze, mutagenne lub działanie szkodliwe na rozrodczość stosuje się metody obliczeniowe.

Poniżej opisano szczegółowo kryteria klasyfikacji dla wybranych klas zagrożeń ze względu na zdrowie człowieka.


Toksyczność ostra

Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu CLP, toksyczność ostra oznacza niekorzystne skutki występujące po podaniu drogą pokarmową lub po naniesieniu na skórę jednej dawki substancji bądź mieszaniny, lub też kilku dawek w przeciągu 24 godzin, lub po narażeniu inhalacyjnym trwającym 4 godziny.

Klasa zagrożenia toksyczność ostra dzieli się na:

– toksyczność ostrą – droga pokarmowa,

– toksyczność ostrą – po naniesieniu na skórę,

– toksyczność ostrą – przez drogi oddechowe.

Klasyfikacja substancji ze względu na toksyczność ostrą: substancje można przypisać do jednej z czterech kategorii toksyczności według kryteriów liczbowych przedstawionych w tabeli poniżej:

Droga narażenia Kategoria 1 Kategoria 2 Kategoria 3 Kategoria 4
Pokarmowa (mg/kg masy ciała) ATE ≤ 5 5 < ATE ≤ 50 50 < ATE ≤ 300 300 < ATE ≤ 2000
Przez skórę (mg/kg masy ciała) ATE ≤ 50 50 < ATE ≤ 200 200 < ATE ≤ 1000 1000 < ATE ≤ 2000
Oddechowa -gazy (ppmV) * ATE ≤ 100 100 < ATE ≤ 500 500 < ATE ≤ 2500 2500 < ATE ≤ 20000
Oddechowa -pary (mg/l) *, ** ATE ≤ 0,5 0,5 < ATE ≤ 2,0 2.0 < ATE ≤ 10,0 10,0 < ATE ≤ 20,0
Oddechowa -pyły i mgły (mg/l) * ATE ≤ 0,05 0,05 < ATE ≤ 0,5 0,5 < ATE ≤ 1,0 1,0 < ATE ≤ 5,0
(*) – ogólne stężenia graniczne dla toksyczności po narażeniu przez drogi oddechowe zawarte w powyższej tabeli opierają się na wynikach uzyskanych po narażeniu trwającym 4-godziny. Przeliczenia istniejących danych dotyczących toksyczności po narażeniu przez drogi oddechowe w następstwie narażenia trwającego 1 godzinę można dokonać poprzez podzielenie wartości przez 2 dla gazów i par oraz przez 4 dla pyłów i mgieł.
(**) – w przypadku niektórych substancji lub mieszanin badana próba powietrza będzie miała nie tylko postać pary, ale będzie złożona z mieszaniny fazy ciekłej i gazowej. W przypadku innych substancji lub mieszanin badana próba powietrza może składać się z pary, która bliska jest fazie gazowej. W tym ostatnim przypadku klasyfikacja opiera się na ppmV.

Oszacowana toksyczność ostra (ATE) dla klasyfikacji substancji lub składnika mieszaniny jest wyliczana na podstawie:

§ wartości DL50/CL50, jeżeli są znane,

§ odpowiedniej wartości przeliczeniowej podanej w poniższej tabeli (tabeli 3.1.2 w rozporządzeniu CLP), odnoszącej się do wyników badań w określonym zakresie dawek/stężeń, lub

  • odpowiedniej wartości przeliczeniowej podanej w  poniższej tabeli (tabeli 3.1.2 w rozporządzeniu CLP), odnoszącej się do kategorii.

Przekształcenie z zakresu wartości toksyczności ostrej uzyskanego w sposób doświadczalny (lub kategorii zagrożenia toksyczność ostra) do oszacowanych wartości punktowych toksyczności ostrej dla klasyfikacji dla odpowiednich dróg narażenia (Tabela 3.1.2 w rozporządzeniu CLP):

Droga narażenia Kategoria klasyfikacji lub oszacowany zakres toksyczności ostrej uzyskany w sposób doświadczalny Oszacowana wartość punktowa przekształconej toksyczności ostrej*
Pokarmowa (mg/kg masy ciała) 0 < Kategoria 1 ≤ 5

5 < Kategoria 2 ≤ 50

50 < Kategoria 3 ≤ 300

300 < Kategoria 4 ≤ 2000

0,5

5

100

500

Przez skórę (mg/kg masy ciała) 0 < Kategoria 1 ≤ 50

50 < Kategoria 2 ≤ 200

200 < Kategoria 3 ≤ 1000

1000 < Kategoria 4 ≤ 2000

5

50

300

1100

Odechowa -gazy (ppmV) 0 < Kategoria 1 ≤ 100

100 < Kategoria 2 ≤ 500

500 < Kategoria 3 ≤ 2500

2500 < Kategoria 4 ≤ 20000

10

100

700

4500

Oddechowa -pary (mg/l) 0 < Kategoria 1 ≤ 0,5

0,5 < Kategoria 2 ≤ 2,0

2,0 < Kategoria 3 ≤ 10,0

10,0 < Kategoria 4 ≤ 20,0

0,05

0,5

3

11

Oddechowa -pyły/mgły (mg/)l 0< Kategoria 1 ≤ 0,05

0,05 < Kategoria 2 ≤ 0,5

0,5 < Kategoria 3 ≤ 1,0

1,0 < Kategoria 4 ≤ 5,0

0,005

0,05

0,5

1,5

* Wartości te powinno się stosować do obliczania ATE dla klasyfikacji mieszaniny w oparciu o jej składniki i nie stanowią one wyników badań.

W przypadku zastosowania do oceny toksyczności ostrej mieszaniny metody obliczeniowej (reguła addytywności) możemy mieć doczynienia z następującymi sytuacjami:Klasyfikacja mieszanin ze względu na toksyczność ostrą – reguła addytywności

a)  dostępne są informacje o wszystkich składnikach:

Podczas klasyfikacji bierzemy pod uwagę składniki znajdujące się w mieszaninie w stężeniu równym lub wyższym od podstawowej wartości granicznej. Dla substancji zaklasyfikowanych ze względu na toksyczność ostrą w kategorii 1, 2 i 3 wartość ta wynosi 0,1% (procenty wagowe lub procenty objętościowe – mieszaniny gazowe), dla substancji zaklasyfikowanych w kategorii 4 wartość ta wynosi 1%.

Oszacowaną toksyczność ostrą mieszaniny (ATEmix) oblicz się korzystają z następującego wzoru:

ate1

ate2

gdzie:

– Ci: stężenie składnika i w mieszanie (% wagowy lub % objętościowy),

– n: liczba składników,

– ATEi: oszacowana toksyczność ostra składnika i.

b) brak jest informacji o niektórych składnikach:

Jeżeli w mieszaninie znajduje się składnik w stężeniu równym lub wyższym od 1% dla którego nie ma żadnych dostępnych informacji, które mnożna wykorzystać do jego oceny pod względem toksyczności ostrej, wtedy mieszaninę klasyfikuje się w wyłącznie w oparciu o składniki dla których dostępne są informacje na temat toksyczności ostrej. W takim przypadku należy zamieści dodatkową informację, w karcie charakterystyki, o tym, że „x procent mieszaniny stanowią składniki o nieznanej toksyczności”. Jeżeli łączne stężenie składników o nieznanej toksyczności znajdujących się w mieszaninie wynosi 10% lub mniej, wtedy do oceny toksyczności ostrej mieszaniny można posłużyć się w/w wzorem, jeżeli natomiast łączne stężenie substancji o nieznanej toksyczności znajdujących się w mieszaninie wynosi powyżej 10%, wtedy stosuje się następujący wzór:

ate3

W przypadku klasyfikacji mieszanin ze względu na toksyczność ostrą za pomocą reguły addytywności nie mają zastosowania ogólne oraz specyficzne stężenia graniczne. W przypadku tych substancji klasyfikowanych ze względu na toksyczność ostrą które w załączniku I do dyrektywy 67/548/EWG posiadały specyficzne stężenia graniczne, zaleca się aby przy klasyfikacji mieszanin zawierających takie substancje, zgodnie z wymaganiami rozporządzenia CLP, zachować szczególną uwagę.


Działanie żrące/drażniące na skórę

Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu CLP, działanie żrące na skórę jest to spowodowanie nieodwracalnego uszkodzenia skóry; tj. widocznej martwicy naskórka sięgającej aż do skóry właściwej, powstałej w wyniku naniesienia na skórę badanej substancji na okres do 4 godzin.
Natomiast działanie drażniące na skórę jest to spowodowanie odwracalnego uszkodzenia skóry w wyniku naniesienia na skórę badanej substancji na okres do 4 godzin.

Klasyfikacja substancji
Przy ocenie właściwości żrących/drażniących substancji w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę istniejące dane dotyczące ludzi (dobrze udokumentowane dane epidemiologiczne, badania kliniczne, dane z centrów toksykologicznych, informacje wynikające z praktyki) i dane z badań na zwierzętach (metoda B.4 zawarta w rozporządzeniu 440/2008/WE – działanie drażniące na skórę) dotyczące skutków jednorazowego lub powtarzanego narażenia na działanie substancji, ponieważ dostarczają one informacji, które bezpośrednio odnoszą się do oddziaływania na skórę. Przy podejmowaniu decyzji w sprawie klasyfikacji można również wykorzystać zwalidowane i zatwierdzone alternatywne badania in vitro (metoda B.40 w rozporządzeniu 440/2008/WE – dwa testy dla badania działania żrącego na skórę: test przezskórnej oporności elektrycznej (TER) z użyciem skóry szczura oraz test wykorzystujący model ludzkiej skóry) czy wyniki badań (Q)SAR. W niektórych przypadkach przy podejmowaniu decyzji w sprawie klasyfikacji wystarczające mogą być informacje dotyczące związków o podobnej budowie chemicznej.
Przy ocenie właściwości żrących/drażniących należy wziąć także pod uwagę wartość pH. Substancje o skrajnych wartościach pH, takich jak ≤ 2 i ≥ 11,5 mogą wskazywać na spodziewane efekty ich działania na skórę, zwłaszcza gdy znana jest zdolność buforowania, choć współzależność ta nie jest doskonała. Zasadniczo oczekuje się, że substancje takie będą wywoływały istotne skutki dla skóry. Jeżeli uwzględnienie rezerwy kwasowo/zasadowej sugeruje, że substancja może nie być żrąca pomimo niskiej lub wysokiej wartości pH, należy przeprowadzić dalsze badania, aby to potwierdzić, najlepiej stosując odpowiednie, zwalidowane metody in vitro.
W ramach kategorii działania żrącego istnieją trzy podkategorie: podkategoria 1A – w której odnotowuje się reakcje w następstwie narażenia trwającego do 3 minut i obserwacji do 1 godziny; podkategoria 1B – w której odnotowuje się reakcje w następstwie narażenia trwającego od 3 minut do 1 godziny oraz obserwacji do 14 dni; podkategoria 1C – w której reakcje pojawiają się w następstwie narażenia trwającego od 1 godziny do 4 godzin oraz obserwacji do 14 dni.
Substancję klasyfikuje się jako działającą drażniąco na skórę (kategoria 2), na podstawie wyników badań na zwierzętach, zgodnie z kryteriami przedstawionymi w poniższej tabeli:

Kategoria Kryteria
Kategoria 2: Działanie drażniące (1)  Średnia wartość oceny punktowej ≥ 2,3 – ≤ 4,0 dla rumienia/strupa lub dla obrzęku u co najmniej 2 z 3 przebadanych zwierząt na podstawie oceny przeprowadzonej po 24, 48 i 72 godzinach po zdjęciu płatków lub, w przypadku opóźnienia reakcji, na podstawie ocen uzyskanych w ciągu 3 kolejnych dni od wystąpienia pierwszej reakcji skórnej; lub
(2)  Stan zapalny, który utrzymuje się do końca okresu obserwacji wynoszącego zwykle 14 dni u co najmniej 2 zwierząt, szczególnie biorąc pod uwagę wyłysienie (na ograniczonym obszarze), nadmierne rogowacenie, rozrost i łuszczenie się; lub
(3)  W pewnych przypadkach, w których istnieje wyraźna zmienność reakcji u zwierząt, przy bardzo wyraźnych skutkach pozytywnych związanych z narażeniem na działanie substancji chemicznej u jednego zwierzęcia, ale o wartościach niższych niż podane powyżej.

Klasyfikacja mieszanin
Klasyfikując mieszaniny ze względu na działanie żrące/drażniące na skórę stosuje się podejście wielopoziomowe:
1)  wyniki badań mieszaniny – jeżeli są dostępne i wiarygodne należy dokonać klasyfikacji na ich podstawie (klasyfikacja odbywa się na podstawie tych samych kryteriów co w przypadku klasyfikacji substancji), informacje o mieszaninie pochodzące z dobrze udokumentowanych danych epidemiologicznych, badań klinicznych, z centrów toksykologicznych, informacje wynikające z praktyki.
Decyzję o klasyfikacji mieszaniny jako działającej żrąco na skórę można podjąć także na podstawie wartości pH mieszaniny. Mieszaninę uważa się za działającą żrąco na skórę (działa żrąco na skórę – kategoria 1), jeżeli jej pH wynosi 2 lub mniej, albo 11,5 lub więcej. Jeżeli uwzględnienie rezerwy kwasowo/zasadowej sugeruje, że mieszanina może nie być żrąca pomimo niskiej lub wysokiej wartości pH, przeprowadza się dalsze badania, aby to potwierdzić, najlepiej stosując odpowiednie, zwalidowane metody in vitro.
2)  zastosowanie zasad pomostowych: w przypadku gdy w/w informacje są dla mieszaniny niedostępne.
3)  klasyfikacja mieszaniny na podstawie zawartości niebezpiecznych składników: w przypadku oceny właściwości żrących/drażniących na skórę mieszaniny za pomocą metody obliczeniowej można wyróżnić dwa przypadki:
– gdy można zastosować regułę addytywności,
– gdy nie można zastosować reguły addytywności.
W przypadku gdy do oceny właściwości żrących/drażniących mieszaniny można zastosować regułę addytywności klasyfikacja opiera się na podejściu, zgodnie z którym każdy żrący lub drażniący składnik znajdujący się w mieszaninie przyczynia się do ogólnych drażniących lub żrących właściwości mieszaniny proporcjonalnie do swojej siły oddziaływania i stężenia. Mieszaninę klasyfikuje się jako żrącą lub drażniącą, kiedy suma stężeń takich składników przekracza stężenie graniczne podane w tabeli poniżej:

Suma składników zaklasyfikowanych jako: Stężenie powodujące klasyfikację mieszaniny jako:
działającej żrąco na skórę działającej drażniąco na skórę
kategoria 1(*)  kategoria 2
Działanie żrące na skórę (kategoria 1A, 1B, 1C) ≥ 5% ≥ 1 % ale < 5 %
Działanie drażniące na skórę kategoria 2 ≥ 10%
(10 x Działanie żrące na skórę kategoria 1A, 1B, 1C) + Działanie drażniące na skórę kategoria 2 ≥ 10%
(*) – suma wszystkich składników mieszaniny zaklasyfikowanych odpowiednio jako działających żrąco na skórę kategorii 1A, 1B lub 1C, musi wynosić odpowiednio ≥ 5 % w celu zaklasyfikowania mieszaniny jako działającej żrąco na skórę kategorii 1A, 1B lub 1C. Jeżeli suma składników działających żrąco na skórę kategorii 1A wynosi < 5%, ale suma składników kategorii 1A+1B wynosi ≥ 5%, mieszaninę klasyfikuje się jako działającą żrąco na skórę kategorii 1B. Podobnie, jeżeli suma składników działających żrąco na skórę kategorii 1A+1B wynosi < 5%, ale suma składników kategorii 1A+1B+1C wynosi ≥ 5%, mieszaninę klasyfikuje się jako działającą żrąco na skórę kategorii 1C.

Przypadki gdy podczas klasyfikacji mieszaniny ze względu na działanie żrące/drażniące na skórę nie można zastosować reguły addytywności: szczególną ostrożność należy zachować przy klasyfikacji niektórych typów mieszanin zawierających substancje takie jak kwasy i zasady, sole nieorganiczne, aldehydy, fenole i środki powierzchniowo czynne, ponieważ w takich przypadkach pojęcie istotnego składnika i reguła addytywności może nie mieć zastosowania, biorąc pod uwagę fakt, że wiele takich substancji działa żrąco lub drażniąco w stężeniach < 1 %. W przypadku mieszanin zawierających silne kwasy lub zasady, jako kryterium klasyfikacji stosuje się wartość pH, ponieważ pH jest lepszym wskaźnikiem działania żrącego niż stężenia graniczne. Mieszaninę zawierającą składniki, które działają żrąco lub drażniąco na skórę i której nie można zaklasyfikować stosując metodę addytywności ze względu na właściwości chemiczne uniemożliwiające zastosowanie tego podejścia, klasyfikuje się w kategorii działania żrącego/drażniącego na skórę zgodnie z poniższą tabelą:

Składnik: Stężenie: Mieszanina zaklasyfikowana jako:

Działanie na skórę

Kwas o pH ≤ 2 ≥ 1% kategoria 1
Zasada o pH ≥ 11,5 ≥ 1% kategoria 1
Pozostałe składniki żrące (kategorie 1A, 1B, 1C), do których addytywność nie ma zastosowania ≥ 1% kategoria 1
Pozostałe składniki drażniące (kategoria 2), do których addytywność nie ma zastosowania, w tym kwasy i zasady ≥ 3% kategoria 2

Bezpośrednie przeklasyfikowanie substancji lub mieszanin zaklasyfikowanych zgodnie z dyrektywą 67/548/EWG lub 1999/45/WE do wymagań rozporządzenia CLP jest możliwe. Wykorzystując tabelę przełożenia znajdującą się w załączniku VII do rozporządzenia CLP proces reklasyfikacji odbywa się w następujący sposób:
– substancja zaklasyfikowane jako żrące z przypisanym zwrotem R35 (Powoduje poważne oparzenia) zostaną przeklasyfikowane jako działające żrąco na skórę kat. 1A (Skin Corr. 1A; H314). Kryteria klasyfikacji zawarte w dyrektywie 67/548/EWG i rozporządzeniu CLP są identyczne,
– substancje zaklasyfikowane jako działające żrąco z przypisanym zwrotem R34 (Powoduje oparzenia) zostaną przeklasyfikowane jako działające żrąco na skórę kat. 1B (Skin Corr. 1B; H314), z następującą uwagą: zaleca się zaklasyfikowanie substancji w kategorii 1B, nawet jeśli w niektórych przypadkach mogłaby mieć zastosowanie kategoria 1C.Odwołanie się do danych źródłowych może nie pozwolić na rozróżnienie kategorii 1B od 1C. Jednakże w przyszłości, kiedy uzyskane zostaną dane z badań w oparciu o podejście sekwencyjne – jak przewidziano w rozporządzeniu 440/2008/WE – należy rozważyć stosowanie kategorii 1C.
– substancje zaklasyfikowane zgodnie z dyrektywą 67/548/EWG jako działające drażniąco z przypisanym zwrotem R38 (Działa drażniąco na skórę) zostaną przeklasyfikowane jako działające drażniąco na skórę kategoria 2 (Skin Irrit. 2; H315). Kryteria klasyfikacji zawarte w dyrektywie 67/548 i rozporządzeniu CLP są prawie identyczne.
W przypadku mieszanin przy zastosowaniu tabeli przełożenia znajdującej się w załączniku VII do rozporządzenia CLP należy zachować ostrożność. Należy pamiętać, że w rozporządzeniu CLP występują niższe stężenia graniczne wykorzystywane do klasyfikacji mieszanin metodą obliczeniową niż w dyrektywie 1999/45/WE.


Poważne uszkodzeniu oczu/działanie drażniące na oczy

Zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu CLP, poważne uszkodzenie oczu oznacza spowodowanie uszkodzenia tkanki w oku lub poważne fizyczne pogorszenie widzenia, w następstwie nałożenia badanej substancji na przednią powierzchnię oka, które nie jest całkowicie odwracalne w ciągu 21 dni od momentu nałożenia badanej substancji, natomiast działanie drażniące na oczy oznacza spowodowanie zmian w oku, w następstwie nałożenia badanej substancji na przednią powierzchnię oka, które są całkowicie odwracalne w ciągu 21 dni od momentu nałożenia badanej substancji.
Klasyfikacja substancji
Ocena czy substancja może powodować poważne uszkodzenie oczu/działać drażniąco na oczy powinna uwzględniać:
– istniejące dane świadczące o uszkodzeniu oka obserwowanym u człowieka (dobrze udokumentowane dane epidemiologiczne, badania kliniczne, dane z centrów toksykologicznych, informacje wynikające z praktyki)
– wyniki badań przeprowadzonych na zwierzętach wykonanych metodami zawartymi w rozporządzeniu 440/2008/WE lub innymi zaakceptowanymi międzynarodowo metodami,
– wyniki zwalidowanych badań in-vitro,
– analiza (Q)SAR,
– informacje dotyczące związków o podobnej budowie chemicznej,
– właściwości fizyko-chemiczne: substancje o skrajnych wartościach pH, takich jak pH ≤ 2 lub pH ≥ 11,5 mogą spowodować poważne uszkodzenie oczu, szczególnie w powiązaniu ze znaczną pojemnością buforową. Oczekuje się, że substancje takie będą wywierały znaczące działanie na oczy.

Klasyfikacja mieszanin
Klasyfikując mieszaniny ze względu na ryzyko poważnego uszkodzenia oczu/działanie drażniące na oczy stosuje się podejście wielopoziomowe:
1)  wyniki badań mieszaniny – jeżeli są dostępne i wiarygodne należy dokonać klasyfikacji na ich podstawie (klasyfikacja odbywa się na podstawie tych samych kryteriów co w przypadku klasyfikacji substancji), informacje o mieszaninie pochodzące z dobrze udokumentowanych danych epidemiologicznych, badań klinicznych, z centrów toksykologicznych, informacje wynikające z praktyki.
Decyzję o klasyfikacji mieszaniny jako powodującej poważne uszkodzenie oczu można podjąć także na podstawie wartości pH mieszaniny. Mieszaninę uważa się za powodującą poważne uszkodzenie oczu (kategoria 1), jeżeli jej pH wynosi 2 lub mniej, albo 11,5 lub więcej. Jeżeli uwzględnienie rezerwy kwasowo/zasadowej sugeruje, że mieszanina może nie być żrąca pomimo niskiej lub wysokiej wartości pH, przeprowadza się dalsze badania, aby to potwierdzić, najlepiej stosując odpowiednie, zwalidowane metody in vitro.
2)  zastosowanie zasad pomostowych: w przypadku gdy wyniki badań mieszaniny nie są dostępne.
3)  klasyfikacja mieszaniny na podstawie zawartości niebezpiecznych składników: podczas oceny ryzyka poważnego uszkodzenia oczu/działania drażniącego na oczy mieszaniny za pomocą metody obliczeniowej można wyróżnić dwa przypadki:
– gdy można zastosować regułę addytywności,
– gdy nie można zastosować reguły addytywności.
Jeżeli do oceny właściwości żrących/drażniących mieszaniny można zastosować regułę addytywności klasyfikacja opiera się na podejściu, zgodnie z którym każdy żrący lub drażniący składnik znajdujący się w mieszaninie przyczynia się do ogólnych drażniących lub żrących właściwości mieszaniny proporcjonalnie do swojej siły oddziaływania i stężenia. Mieszaninę klasyfikuje się jako powodującą poważne uszkodzenie oczu lub działanie drażniące na oczy, kiedy suma stężeń takich składników przekracza stężenie graniczne podane w tabeli poniżej:

Suma składników zaklasyfikowanych jako: Stężenie powodujące klasyfikację mieszaniny jako:
Nieodwracalne skutki działania na oczy Odwracalne skutki działania na oczy
Kategoria 1 Kategoria 2
Ryzyko poważnego uszkodzenia oczu kategoria 1 lub działania żrącego na skórę kategoria 1A, 1B, 1C ≥ 3% ≥ 1 % ale < 3%
Działanie drażniące na oczy kategoria 2 ≥ 10%
(10 x ryzyko poważnego uszkodzenia oczu kategoria 1) + działanie drażniące na oczy kategoria 2 ≥ 10%
Działanie żrące na skórę kategoria 1A, 1B, 1C + ryzyko poważnego uszkodzenia oczu kategoria 1 ≥ 3% ≥ 1% ale < 3%
10 x (działanie żrące na skórę kategoria 1A, 1B, 1C + ryzyko poważnego uszkodzenia oczu kategoria 1) + działanie drażniące na oczy kategoria 2 ≥ 10%

Przypadki gdy podczas klasyfikacji mieszanin ze względu na ryzyko poważnego uszkodzenia oczu/działanie drażniące na oczy nie można zastosować reguły addytywności: szczególną ostrożność należy zachować przy klasyfikacji niektórych typów mieszanin zawierających substancje takie jak kwasy i zasady, sole nieorganiczne, aldehydy, fenole i środki powierzchniowo czynne, ponieważ w takich przypadkach pojęcie istotnego składnika i reguła addytywności może nie mieć zastosowania, biorąc pod uwagę fakt, że wiele takich substancji działa żrąco lub drażniąco w stężeniach < 1 %. W przypadku mieszanin zawierających silne kwasy lub zasady, jako kryterium klasyfikacji stosuje się wartość pH, ponieważ pH jest lepszym wskaźnikiem działania żrącego niż stężenia graniczne. Mieszaninę zawierającą składniki, które działają żrąco lub drażniąco i której nie można zaklasyfikować stosując metodę addytywności ze względu na właściwości chemiczne uniemożliwiające zastosowanie tego podejścia, klasyfikuje się zgodnie z  poniższą tabelą:

Składnik Stężenie Mieszanina zaklasyfikowana jako: Działanie na oczy
Kwas o pH ≤ 2 ≥ 1% Kategoria 1
Zasada o pH ≥ 11,5 ≥ 1% Kategoria 1
Pozostałe składniki działające żrąco (kategoria 1), do których addytywność nie ma zastosowania ≥ 1% Kategoria 1
Pozostałe składniki działające drażniąco (kategoria 2), do których addytywność nie ma zastosowania, w tym kwasy i zasady ≥ 3% Kategoria 2

W przypadku substancji zaklasyfikowanych, zgodnie z dyrektywą 67/548, jako drażniące dla oczu z przypisanym zwrotem wskazującym rodzaj zagrożenia R41 (Ryzyko poważnego uszkodzenia oczu) lub R36 (Działa drażniąco na oczy) możliwe jest bezpośrednie przeklasyfikowanie do wymagań rozporządzenia CLP. Zgodnie z tabelą przełożenia zawartą w załączniku VII do rozporządzenia CLP:
– substancje zaklasyfikowane jako drażniące z przypisanym zwrotem R41 są przeklasyfikowane jako ryzyko poważnego uszkodzenia oczu kategoria 1 (Eye Dam. 1; H318),
– substancje zaklasyfikowane jako drażniące na oczy z przypisanym zwrotem R36 są przeklasyfikowane jako działanie drażniące na oczy kategoria 2 (Eye Irrit. 2; H319).
>W przypadku przeklasyfikowywania mieszanin (zaklasyfikowanych metodą obliczeniową) zwierających w swoim składzie substancje zaklasyfikowane, zgodnie z dyrektywą 67/548/EWG, jako działające drażniąco na oczy z przypisanym zwrotem R41 lub R36, za pomocą tabeli przełożenia należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ zastosowanie tej tabeli może prowadzić w niektórych przypadkach do niedoklasyfikowania mieszaniny. Wynika to z niższych ogólnych stężeń granicznych zawartych w rozporządzeniu CLP w porównaniu do ogólnych stężeń granicznych występujących w dyrektywie 67/548/EWG.


Pozostałe klasy zagrożenia

Poniżej przedstawiono tabele stosowane przy klasyfikacji mieszanin ze względu na zagrożenie dla zdrowia, zgodnie z przepisami rozporządzenia CLP, metodą obliczeniową dla pozostałych klas zagrożenia.

Działanie uczulające na drogi oddechowe lub skórę

Klasyfikacja Stężenie powodujące klasyfikację mieszaniny jako:
Działającej uczulająco na skórę Działającej uczulająco na drogi oddechowe
wszystkie stany fizyczne ciało stałe/ciecz gaz
Działanie uczulające na skórę ≥ 0,1% (Uwaga 1)
≥ 1.0% (Uwaga 2)
Działanie uczulające na drogi oddechowe ≥ 0,1% (Uwaga 1) ≥ 0,1% (Uwaga 1)
≥ 1.0% (Uwaga 3) ≥ 0,2% (Uwaga 3)
Uwaga 1:
To stężenie graniczne wykorzystuje się zasadniczo do zastosowania specjalnych wymogów oznakowania zawartych w załączniku II do rozporządzenia CLP w celu ochrony osobników już uczulonych. Dla mieszaniny zawierającej składnik w ilości wyższej niż to stężenie wymagana jest karta charakterystyki.
Uwaga 2:
To stężenie graniczne  stosuje się w  celu klasyfikacji mieszaniny jako działającej uczulająco na skórę.
Uwaga 3:
To stężenie graniczne stosuje się, w  celu klasyfikacji mieszaniny jako działającej uczulająco na drogi oddechowe.

W przypadku klasyfikacji mieszanin za względu na działanie uczulające na drogi oddechowe lub skórę metodą obliczeniową, należy pamiętać, że nie ma zastosowania reguła addytywności. Jeżeli w mieszaninie znajduje się przynajmniej jeden składnik zaklasyfikowany jako uczulający w stężeniu równym lub wyższym od ogólnego stężenia granicznego (lub specyficznego stężenia granicznego) mieszanina powinna zostać zaklasyfikowana jako uczulająca. Jeżeli w mieszaninie znajdują się dwa lub więcej składników klasyfikowanych jako uczulające, ale żaden z nich nie występuje w stężeniu równym lub wyższym od ogólnego stężenia granicznego (lub specyficznego stężenia granicznego) mieszanina nie będzie klasyfikowana jako uczulająca.

Działanie mutagenne na komórki rozrodcze
Mieszaninę klasyfikuje się jako mutagenną, gdy co najmniej jeden składnik zaklasyfikowano jako substancję mutagenną kategorii 1A, kategorii 1B lub kategorii 2 i jest on obecny na poziomie równym lub wyższym od odpowiedniego ogólnego stężenia granicznego, odpowiednio dla kategorii 1A, kategorii 1B i kategorii 2, podanego w poniższej tabeli:

Składnik sklasyfikowany jako: Stężenia graniczne powodujące klasyfikację mieszaniny jako:
Mutagen kategorii 1A Mutagen kategorii 1B Mutagen kategorii 2
Mutagen kategorii 1A ≥ 0,1%
Mutagen kategorii 1B ≥ 0,1%
Mutagen kategorii 2 ≥ 1,0%

Rakotwórczość
Mieszaninę klasyfikuje się jako rakotwórczą, gdy co najmniej jeden składnik zaklasyfikowano jako substancję rakotwórczą kategorii 1A, kategorii 1B lub kategorii 2 i jest on obecny na poziomie równym lub wyższym od odpowiedniego ogólnego stężenia granicznego, odpowiednio dla kategorii 1A, kategorii 1B i kategorii 2, podanego w poniższej tabeli:

Składnik klasyfikowany jako: Ogólne stężenia graniczne powodujące klasyfikację mieszaniny jako:
Kancerogen kategorii 1A Kancerogen kategorii 1B Kancerogen kategorii 2
Kancerogen kategorii 1A ≥ 0,1%
Kancerogen kategorii 1B ≥ 0,1%
Kancerogen kategorii 2 ≥ 1,0 % (*)
(*) – jeżeli substancja rakotwórcza kategorii 2 jest obecna w mieszaninie jako składnik w stężeniu ≥ 0,1 % należy udostępnić na żądanie kartę charakterystyki tej mieszaniny.

Działanie szkodliwe na rozrodczość/wpływ na laktację lub poprzez laktację
Mieszaninę klasyfikuje się jako działająca szkodliwie na rozrodczość, gdy co najmniej jeden składnik zaklasyfikowano jako działający szkodliwie na rozrodczość kategorii 1A, kategorii 1B lub kategorii 2 i jest on obecny na poziomie równym lub wyższym od odpowiedniego ogólnego stężenia granicznego, odpowiednio dla kategorii 1A, kategorii 1B i kategorii 2, podanego w poniższej tabeli. Mieszaninę klasyfikuje się jako wywierającą wpływ na laktację lub poprzez laktację, gdy co najmniej jeden składnik zaklasyfikowano pod względem wpływu na laktację lub poprzez laktację i jest on obecny w mieszaninie na poziomie lub powyżej odpowiedniego ogólnego stężenia granicznego, wskazanego w poniższej tabeli:

Klasyfikacja Ogólne stężenia graniczne powodujące klasyfikację mieszaniny jako:
Składnik zaklasyfikowany jako: Działająca szkodliwie na rozrodczość kategorii 1A Działająca szkodliwie na rozrodczość kategorii 1B Działająca szkodliwie na rozrodczość kategorii 2 Dodatkowa kategoria dla wpływu na laktację lub poprzez laktację
działający szkodliwie na rozrodczość kategorii 1A ≥ 0,3% *
działający szkodliwie na rozrodczość kategorii 1B ≥ 0,3% *
działający szkodliwie na rozrodczość kategorii 2 ≥ 3,0% *
dodatkowa kategoria dla wpływu na laktację lub poprzez laktację ≥ 0,3% *
* jeżeli substancja działająca szkodliwie na rozrodczość kategorii 1 lub kategorii 2 lub substancja wywierająca wpływ na laktację lub poprzez laktację jest obecna w mieszaninie jako składnik w stężeniu ≥ 0,1 %, należy udostępnić na żądanie kartę charakterystyki tej mieszaniny.

Działanie toksyczne na narządy docelowe – narażenie jednorazowe
Mieszaninę klasyfikuje się jako działającą toksycznie na narządy docelowe w następstwie narażenia jednorazowego, jeżeli co najmniej jeden składnik zaklasyfikowano jako działający toksycznie na narządy docelowe kategorii 1 lub 2 i występuje on na poziomie równym lub wyższym od odpowiedniego ogólnego stężenia granicznego odpowiednio dla kategorii 1 i 2, zgodnie z poniższą tabelą:

Składnik zaklasyfikowany jako: Ogólne stężenia graniczne powodujące klasyfikację mieszaniny w:
Kategorii 1 Kategorii 2
Kategoria 1
działający toksycznie na narządy docelowe
stężenie ≥ 10% 1,0% ≤ stężenie < 10%
Kategoria 2
działający toksycznie na narządy docelowe
stężenie ≥ 10% (*)
(*) – Jeżeli substancja działająca toksycznie na narządy docelowe kategorii 2 jest obecna w mieszaninie jako składnik w stężeniu ≥ 1,0 %, należy udostępnić na żądanie kartę charakterystyki tej mieszaniny

W przypadku klasyfikacji mieszanin zawierających składniki zaklasyfikowane do kategorii 3 stosuje się ogólne stężenie graniczne w wysokości 20%.
>W przypadku klasyfikacji mieszanin zawierających w swoim składzie substancje zaklasyfikowane jako działające toksycznie na narządy docelowe – narażenie jednorazowe – kategoria 1 i 2 nie ma zastosowania reguła addytywności.
W przypadku klasyfikacji mieszanin zawierających w swoim składzie substancje zaklasyfikowane jako działające toksycznie na narządy docelowe – kategoria 3 – zastosowanie ma reguła addytywności. Regułę addytywności należy osobno stosować dla substancji znajdujących się w mieszaninie
i zaklasyfikowanych w kategorii 3 ze względu na działanie drażniące na układ oddechowy czy ze względu na działanie narkotyczne. Mieszanina może być klasyfikowana jako działająca toksycznie na narządy docelowe – narażenie jednorazowe – w kategorii 3 ze względu na działanie drażniące na drogi oddechowe lub ze względu na działanie narkotyczne lub ze względu na obydwa skutki.

Działanie toksyczne na narządy docelowe – narażenie powtarzane
Mieszaninę klasyfikuje się jako działającą toksycznie na narządy docelowe w następstwie narażenia powtarzanego, jeżeli co najmniej jeden składnik zaklasyfikowano jako działający toksycznie na narządy docelowe kategorii 1 lub 2 i występuje on na poziomie równym lub wyższym od odpowiedniego ogólnego stężenia granicznego odpowiednio dla kategorii 1 i 2, zgodnie z poniższą tabelą:

Składnik zaklasyfikowany jako: Ogólne stężenia graniczne powodujące klasyfikację mieszaniny jako:
Kategoria 1 Kategoria 2
Kategoria 1
działający toksycznie na narządy docelowe
stężenie ≥ 10% 1,0% ≤ stężenie < 10%
Kategoria 2
działający toksycznie na narządy docelowe
stężenie ≥ 10% (*)
(*) – Jeżeli substancja działająca toksycznie na narządy docelowe kategorii 2 jest obecna w mieszaninie jako składnik w stężeniu ≥ 1,0 %, należy udostępnić na żądanie kartę charakterystyki tej mieszaniny.

W przypadku klasyfikacji mieszanin zawierających w swoim składzie substancje zaklasyfikowane jako toksyczne na narządy docelowe – narażenie powtarzane – nie ma zastosowania reguła addytywności.

Zagrożenie spowodowane aspiracją
Mieszaninę zawierającą ogółem 10% lub więcej substancji zaklasyfikowanej/-ych ze względu na zagrożenie spowodowane aspiracją w kategorii 1 i posiadającą lepkość kinematyczną 20,5 mm2/s lub mniejszą, mierzoną w temp. 40ºC, klasyfikuje się stwarzającą zagrożenie przy aspiracji  kategoria 1.